Zaburzenia Seksualne a Fizjoterapia Małgorzata Starzec-Proserpio

Przedmowa     XIX

Nasza deklaracja     XXI

CZĘŚĆ I. Fizjoterapia i psychoterapia w klinice zaburzeń seksualnych     1

1. Nowoczesne spojrzenia na fizjoterapię zaburzeń seksualnych – Małgorzata Starzec-Proserpio     3 

Miejsce fizjoterapeuty w terapii zaburzeń seksualnych     3 

Nowoczesne spojrzenia na fizjoterapię     6 

Praca z potencjalną traumą 14

2. Psychoterapia zaburzeń seksualnych – Marta Rawińska     27 

Organizacja procesu psychoterapii 28 

Relacja terapeutyczna     29 

Wywiad seksuologiczny     31 

Czynniki uwzględniane w psychoterapii     33 

Fizjoterapia jako element leczenia dysfunkcji seksualnych w procesie psychoterapii     37

CZĘŚĆ II. Fizjoterapeutyczna diagnostyka funkcjonalna oraz wybrane metody fizjoterapii stosowane w terapii zaburzeń seksualnych i rehabilitacji seksualnej     47 

3. Fizjoterapeutyczna diagnostyka funkcjonalna w fizjoterapii seksuologicznej – Martyna Kasper-Jędrzejewska, Lucyna Ptaszkowska, Tomasz Halski     49 

Diagnostyka funkcjonalna mięśni dna miednicy     50 

Diagnostyka funkcjonalna innych części ciała w odniesieniu do dna miednicy     71

4. Rola terapii manualnej w terapii zaburzeń seksualnych – Zofia Sotomska     77 

Terapia manualna stosowana przezpochwowo/przezodbytniczo     79 

Czas trwania terapii manualnej     80 

Formy terapii manualnej     80

5. Oddech w terapii zaburzeń seksualnych – Sandra Osipiuk-Sienkiewicz     99 

Wprowadzenie     99 

Mechanizm oddychania     100 

Biomechanika oddychania     100

Biochemia oddychania     104 

Psychofizjologia oraz autonomiczny układ nerwowy     109 

Podsumowanie     113

6. Urządzenia i pomoce stosowane na potrzeby terapii dysfunkcji seksualnych – Anita Sikora-Szubert, Małgorzata Starzec-Proserpio     117 

Akcesoria do autoterapii rozluźniającej mięśnie dna miednicy (pelvic wands)     119 

Inne urządzenia znajdujące zastosowanie w fizjoterapii dysfunkcji seksualnych     134 

Bezpieczeństwo stosowania pomocy podczas aktywności seksualnej i terapii uroginekologicznej     136

7. Nowoczesna fizykoterapia – zastosowanie zabiegów fizykalnych i nowoczesnej aparatury wspomagającej fizjoterapię – Anita Sikora-Szubert     141 

Rola fizykoterapii w terapii dysfunkcji dna miednicy     141

Elektrostymulacja jako wsparcie treningu mięśni dna miednicy     142 

Terapia TECAR w fizjoterapii uroginekologicznej     147 

Metodyka i higiena zabiegu     152 

Laseroterapia o niskiej (LLLT) oraz wysokiej (HILT) intensywności     153 

Technologia HIFEM w terapii uroginekologicznej     155 

Telemedycyna i telecare jako wspomaganie treningu dna miednicy     157

CZĘŚĆ III. Fizjoterapia zaburzeń seksualnych u kobiet     163

8. Diagnostyka i terapia zaburzeń seksualnych u kobiet z punktu widzenia lekarza ginekologa – Maja Świetlicka     165 

Zaburzenia pożądania, podniecenia i orgazmu     166 

Wulwodynia     167 

Pochwica     174 

Endometrioza     176 

Menopauza     179 

Zaburzenia seksualne w okresie połogu i po epizjotomii     180 

Ból w chorobie nowotworowej     181

9. Rola fizjoterapii w terapii dyspareunii – Agnieszka Karska     183 

Endometrioza     183 

Okres poporodowy / połóg     189 

Menopauza     195 

Dyspareunia po terapii nowotworów ginekologicznych     199

10. Ból genitalno-miedniczny i zaburzenia penetracji – kompleksowa fizjoterapia dysfunkcji o charakterze pochwicy i wulwodynii – Małgorzata Starzec-Proserpio     209 

Specyfika pracy fizjoterapeuty w zaburzeniach o charakterze wulwodynii i pochwicy     210

11. Zaburzenia orgazmu, pożądania i podniecenia seksualnego u kobiet oraz rola fizjoterapii – Joanna Głogowska     237 

Zmiany w pojmowaniu kobiecej reaktywności seksualnej na przestrzeni lat     238

Klasyfikacje zaburzeń seksualnych DSM‑5 i ICD‑11 – różnice w odniesieniu do wcześniejszych edycji     239 

Główne kryteria rozpoznania dysfunkcji seksualnej     239 

Zaburzenia pożądania, podniecenia seksualnego i orgazmu a depresja     248 

Terapia zaburzeń pożądania, podniecenia seksualnego i orgazmu u kobiet     249

CZĘŚĆ IV. Fizjoterapia zaburzeń seksualnych u mężczyzn     259

12. Diagnostyka i terapia zaburzeń seksualnych u mężczyzn z punktu widzenia lekarza urologa – Piotr Paweł Świniarski     261 

Zaburzenia erekcji     262 

Zaburzenia ejakulacji     267 

Zaburzenia budowy prącia     269 

Rehabilitacja erekcji po radykalnej prostatektomii     273 

Przewlekły zespół bólowy miednicy mniejszej     277

13. Fizjoterapia zaburzeń seksualnych u mężczyzn – Martyna Romanowska-Naimska, Roksana Jaroszczak     281 

Rola fizjoterapeuty w zespole interdyscyplinarnym     281 

Rola mięśni dna miednicy     282 

Diagnostyka funkcjonalna na potrzeby fizjoterapii u mężczyzn z dysfunkcjami seksualnymi     283 

Leczenie fizjoterapeutyczne w zaburzeniach erekcji i ejakulacji     287 

Leczenie fizjoteraputyczne u mężczyzn z chorobą Peyroniego     293 

Leczenie fizjoteraputyczne w innych schorzeniach seksualnych     294 

Prostatektomia – prehabilitacja i rola fizjoterapii po operacji     295 

Podsumowanie     300

CZĘŚĆ V. Rehabilitacja seksualna     305

14. Edukacja dotycząca aktywności seksualnej u pacjentów z chorobami przewlekłymi – Edyta Smolis-Bąk, Natasza Krauze     307

Aktywność seksualna u pacjentów ze schorzeniami układu krążenia 307 Aktywność seksualna u pacjentów ze schorzeniami układu oddechowego     311 

Aktywność seksualna u pacjentów z chorobą nowotworową     312 

Aktywność seksualna u pacjentów po endoprotezoplastyce stawu biodrowego/kolanowego     315 

Podsumowanie     318

15. Rola fizjoterapeuty w rehabilitacji seksualnej osób ze schorzeniami neurologicznymi – Joanna Tokarska     321 

Aspekty ruchowe związane z aktywnościami seksualnymi osób ze schorzeniami neurologicznymi     321 

Problemy w sferze aktywności fizycznej wpływające na aktywności seksualne pacjentów po przebytym udarze mózgu     322 

Podstawowe pojęcia związane z problemami ruchowymi osób ze schorzeniami neurologicznymi     323 

Kontrola posturalna w aspekcie aktywności seksualnych     326 

Planowanie procesu fizjoterapii     332 

Pozycje seksualne niewymagające wysokiego poziomu kontroli posturalnej     333 

Rozwiązania techniczne ułatwiające aktywności seksualne osobom z niepełnosprawnościami     338 

Dodatkowe akcesoria ułatwiające kontrolę posturalną w czasie aktywności seksualnych     341

Podsumowanie     344

CZĘŚĆ VI. „Nowe” zagadnienia w obszarze fizjoterapii seksuologicznej     347

16. Osoba transpłciowa w gabinecie fizjoterapeuty – Iza Jąderek, Małgorzata Starzec-Proserpio     349 

Specyficzne aspekty dotyczące fizjoterapii osób transpłciowych     353 

Dodatkowe elementy istotne podczas świadczenia usług medycznych osobom transpłciowym     366 

Podsumowanie     368

17. Rola fizjoterapeuty w procesie chirurgicznego dopasowania płci oraz fizjoterapia osób z zespołem MRKH – Małgorzata Starzec-Proserpio, Martyna Romanowska-Naimska, Karolina Kwiatek-Rolka     373 

Rola fizjoterapii jako wsparcia procesu korekty płci     374 

Rola fizjoterapii we wsparciu osób z zespołem MRKH     387

Skorowidz     397