Oparzenia Stawy Tom 1

1. Historia leczenia oparzeń     1

1.1 Historia leczenia oparzeń – Agnieszka SUROWIECKA     1

1.2 Historia Polskiego Towarzystwa Leczenia Oparzeń – Elżbieta KRAJEWSKA-MŁYŃSKA, Andrzej KRAJEWSKI     7

1.3 Historia i działalność Wschodniego Centrum Leczenia Oparzeń i Chirurgii Rekonstrukcyjnej w Łęcznej – Tomasz KOR ZENIOWSKI, Joanna PISZCZEK     9

1.4 Zachodniopomorskie Centrum Leczenia Oparzeń i Chirurgii Plastycznej. Szpital Specjalistyczny „Medicam” w Gryficach – rys historyczny – Andrzej KRAJEWSKI     12

1.5 Historia leczenia oparzeń i chirurgii plastycznej w Krakowie – Anna CHRAPUSTA     16

1.6 Historia Centrum Leczenia Oparzeń im. dr. Stanisława Sakiela w Siemianowicach Śląskich – Wojciech ŁABUŚ, Piotr WRÓBLEWSKI, Justyna GLIK, Przemysław STRZELEC, Wojciech SMĘTEK, Michał WERNER, Karolina MIKUŚ-ZAGÓRSKA, Mariusz NOWAK     20

1.7 Historia Oddziału Leczenia Oparzeń w Poznaniu – Jakub NOWAKOWSKI     28

1.8 Historia Oddziału Chirurgii Plastycznej i Oparzeń w Nowej Soli – Ryszard SPŁAWSKI     32

1.9 Oddział Kliniczny Chirurgii Plastycznej, Rekonstrukcyjnej i Leczenia Oparzeń Wojskowego Instytutu Medycznego – Państwowego Instytutu Badawczego. Historia i teraźniejszość – Piotr FLORCZUK-DĄBEK, Sylwia KOŁPACZYŃSKA, Wojciech WITKOWSKI, Wojciech JASEK     34

1.10 Nauka leczenia oparzeń za pomocą metod i technik symulacji medycznej – Jan KORULCZYK, Kamil TORRES, Kamil KUSZPLAK     37

Piśmiennictwo     43

2. Skóra jako bariera ochronna – Agnieszka SUROWIECKA, Grzegorz WILHELM, Jerzy STRUŻYNA     45

2.1 Skóra jako bariera ochronna     45

2.2 Reakcja skóry na oparzenie     46

2.3 Działanie ciepła na tkanki – termodynamika oparzeń     58

2.4 Właściwości termoregulacyjne skóry     66

2.5 Chłodzenie rany oparzeniowej     68

Piśmiennictwo     70

3. Oparzenia – pojęcia podstawowe – Agnieszka SUROWIECKA, Jerzy STRUŻYNA     77

3.1 Pojęcia podstawowe     77

3.2 Głębokość oparzenia     80

3.3 Rozległość oparzenia     87

3.4 Martwica skóry     91

3.5 Oparzenie chemiczne     93

3.6 Oparzenie elektryczne     96

3.7 Pioruny     100

Piśmiennictwo     102

4. Zmiany narządowe – Aleksandra BARBACHOWSKA, Jerzy STRUŻYNA     107

4.1 Układ krążenia     107

4.2 Układ pokarmowy     109

4.3 Wątroba i metabolizm     110

4.4 Zaburzenia krzepnięcia     113

4.5 Układ nerwowy     113

4.6 Układ oddechowy     114

4.7 Układ odpornościowy     116

Piśmiennictwo     118

5. Koagulopatia w chorobie oparzeniowej – Grzegorz WILHELM     123

5.1 Wprowadzenie     123

5.2 Zaburzenia krzepnięcia w chorobie oparzeniowej – rys historyczny     124

5.3 Krzepnięcie – podstawowe zagadnienia     126

5.4 Koagulopatia w oparzeniach     135

5.5 Układ krzepnięcia a reakcja zapalna     146

5.6 Podsumowanie     147

Piśmiennictwo     149

6. Zakażenia u pacjentów z ranami oparzeniowymi leczonych w oddziale intensywnej terapii – Marzenna BARTOSZEWICZ, Patrycja LEŚNIK     157

6.1 Wstęp     157

6.2 Etiologia zakażeń u oparzonych     158

6.3 Patogeny wywołujące infekcje     159

6.4 Patofizjologia     165

6.5 Infekcje związane z oparzeniami     166

6.6 Zakażenie ran oparzeniowych     167

6.7 Diagnostyka     168

6.8 Leczenie     169

6.9 Substancje dostępne, ale niezalecane do stosowania na rany oparzeniowe     172

6.10 Substancje przeciwwskazane do stosowania na rany oparzeniowe     173

6.11 Antybiotyki w miejscowym leczeniu ran oparzeniowych     174

6.12 Dekolonizacja nosicielstwa szczepów Staphylococcus aureus opornych na metycylinę oraz wrażliwych na metycylinę u pacjentów z ranami oparzeniowymi     175

6.13 Szczepienia ochronne przeciw Pseudomonas aeruginosa     175

Piśmiennictwo     175

7. Oparzenia u dzieci – Anna CHRAPUSTA     181

7.1 Wstęp     181

7.2 Odmienności anatomiczno-fizjologiczne u dzieci     183

7.3 Histologia skóry z uwzględnieniem specyfiki wieku dziecięcego     185

7.4 Epidemiologia i przyczyny oparzeń u dzieci     188

7.5 Pierwsza pomoc na miejscu wypadku     189

7.6 Ocena ciężkości oparzenia u dziecka     191

7.7 Wskazania do hospitalizacji dziecka oparzonego     197

7.8 Czynności po przyjęciu dziecka do szpitala     197

7.9 Okresy choroby oparzeniowej     198

7.10 Leczenie zachowawcze u dzieci     202

7.11 Leczenie chirurgiczne u dzieci     203

7.12 Leczenie żywieniowe w ciężkich oparzeniach u dzieci     215

7.13 Blizny i przykurcze pooparzeniowe     217

Piśmiennictwo     222

8. Oparzenia elektryczne – Jerzy STRUŻYNA, Marcin SIEROCIŃSKI, Andrzej KRAJEWSKI     227

8.1 Wstęp     227

8.2 Krótki rys historyczny     228

8.3 Właściwości prądu     229

8.4 Wpływ energii elektrycznej na organizm     232

8.5 Podziały, klasyfikacje, nazewnictwo     238

8.6 Uszkodzenia ciała w obrażeniach prądowych     241

8.7 Postępowanie na miejscu urazu     245

8.8 Fasciotomia     252

8.9 Zaopatrzenie ubytków powłok     261

8.10 Amputacje     262

8.11 Urazy prądowe a zgony     265

Piśmiennictwo     269

9. Procedura przyjęcia do ośrodka oparzeniowego – Ryszard MĄDRY     273

9.1 Kolejność działań ratowniczych     273

9.2 Wywiad     275

9.3 Badanie wtórne     275

9.4 Postępowanie przedszpitalne     276

9.5 Uraz inhalacyjny     278

9.6 Oparzenia elektryczne     280

9.7 Oparzenia chemiczne     282

9.8 Oparzenia u ciężarnych     284

9.9 Oparzenia u dzieci     284

9.10 Transport poszkodowanego     285

9.11 Przyjęcie do ośrodka oparzeniowego     287

9.12 Pomoc szpitalna     288

Piśmiennictwo     295

10. Rola Lotniczego Pogotowia Ratunkowego (LPR) w procesie leczenia pacjentów z ciężkimi oparzeniami ciała – Konrad MATYJA, Robert GAŁĄZKOWSKI     299

10.1 Wstęp     299

10.2 Misje do miejsca zdarzenia     300

10.3 Badanie / ocena medyczna     300

10.4 Zabezpieczenie dostępu dożylnego     Rozpoczęcie terapii     302

10.5 Zabezpieczenie drożności dróg oddechowych / analgosedacja     303

10.6 Postępowanie z raną oparzeniową     304

10.7 Ochrona cieplna     304

10.8 Najbliższy Szpitalny Oddział Ratunkowy czy Centrum Leczenia Oparzeń?     305

10.9 Lotniczy transport sanitarny     306

10.10 Parę słów na koniec     315

Piśmiennictwo     315

11. Masowe zdarzenia i katastrofy oparzeniowe – organizacja pomocy i segregacja – Agnieszka SUROWIECKA, Jerzy STRUŻYNA     317

11.1 Wstęp     317

11.2 Segregacja medyczna w oparzeniach     319

11.3 Wybrane skale prognostyczne w oparzeniach     321

11.4 Postępowanie na miejscu zdarzenia     326

11.5 Oparzenia wojenne     332

11.6 Oparzenia chemiczne     333

11.7 Oparzenia elektryczne     336

11.8 Urazy radiacyjne     337

11.9 Miejsce leczenia chirurgicznego w zdarzeniach masowych     339

11.10 Plan zabezpieczenia medycznego – Wschodnie Centrum Leczenia Oparzeń i Chirurgii Rekonstrukcyjnej     342

Piśmiennictwo     344

12. Opatrunki – Ryszard MĄDRY     351

12.1 Wstęp     351

12.2 Substytut naskórka     352

12.3 Rodzaje opatrunków     354

12.4 Dobór opatrunku     356

Piśmiennictwo     356

13. Rola banku tkanek w procesie leczenia rozległych i głębokich oparzeń – Wojciech ŁABUŚ, Agnieszka KLAMA-BARYŁA, Adam KUREK, Przemysław STRZELEC     359

13.1 Wstęp     359

13.2 Znaczenie wypreparowanych w banku tkanek allogenicznych przeszczepów skóry ludzkiej w leczeniu oparzeń     361

13.3 Znaczenie wypreparowanych w banku tkanek allogenicznych przeszczepów owodni ludzkiej w leczeniu oparzeń     364

13.4 Wyhodowane w warunkach in vitro komórki w leczeniu oparzeń     365

13.5 Wykorzystanie osocza bogatopłytkowego w leczeniu oparzeń     366

13.6 Podsumowanie     367

Piśmiennictwo     367

14. Alkohol w ciężkich oparzeniach. Problem społeczny czy medyczny? – Aldona STACHURA     373

14.1 Wstęp     374

14.2 Epidemiologia     374

14.3 Alkohol i oparzenie     375

14.4 Przyjęcia pacjenta oparzonego znajdującego się pod wpływem alkoholu     376

14.5 Patofizjologia zaburzeń     378

14.6 Badania dodatkowe     381

14.7 Towarzyszące obrażenia dodatkowe     381

14.8 Śmiertelność     383

14.9 Podsumowanie     384

Piśmiennictwo     385

15. Oparzenie jako doświadczenie traumy – Małgorzata SKÓRSKA     389

15.1 Wstęp     389

15.2 Trauma i zaburzenia pourazowe     390

15.3 Zjawisko potraumatycznego wzrostu     392

15.4 Metody leczenia     392

15.5 Szczególne sytuacje kliniczne dotyczące pacjentów oparzonych     394

15.6 Podsumowanie     398

Piśmiennictwo     398

Wybrane akronimy     403

Skorowidz     409