Chirurgia Tom 4 Wallnera Wallner Banasiewicz

CZĘŚĆ VII. CHIRURGIA – UKŁADY NARZĄDOWE (2)  1

TORAKOCHIRURGIA 3

70. DIAGNOSTYKA INWAZYJNA CHORÓB PŁUC, TECHNIKI CHIRURGICZNE, RAK PŁUCA, PRZERZUTY NOWO TWOROWE DO PŁUC, ODMA OPŁUCNEJ, ROZEDMA PŁUC  3

70.1. Diagnostyka inwazyjna chorób płuc – Jarosław Pieróg   3

70.2. Techniki chirurgiczne w obrębie klatki piersiowej – Mirosław Kozłowski 4

70.3. Rak płuca – leczenie operacyjne – Cezary Piwkowski   7

70.4. Przerzuty nowotworowe do płuc – Paweł Rybojad  12

70.5. Odma opłucnej, rozedma płuc – Damian Czyżewski  14

71. CHIRURGIA ŚRÓDPIERSIA – Marcin Zieliński   19

71.1. Wstęp, podziały śródpiersia  19

71.2. Choroby śródpiersia  19

71.3. Guzy śródpiersia 20

71.4. Diagnostyka guzów śródpiersia 20

71.5. Leczenie guzów śródpiersia  20

71.6. Techniki operacyjne w leczeniu guzów śródpiersia  20

72. CHIRURGIA TCHAWICY – Tadeusz M. Orłowski 23

72.1. Wstęp   23

72.2. Zwężenia w przebiegu schorzeń nienowotworowych   23

72.3. Przetoki tchawiczo-przełykowe   25

72.4. Nowotwory tchawicy   25

72.5. Leczenie paliatywne zwężeń tchawicy   26

73. CHIRURGIA ŚCIANY KLATKI PIERSIOWEJ – Janusz Kowalewski  29

73.1. Anatomia i fizjologia ściany klatki piersiowej   29

73.2. Zniekształcenia ściany klatki piersiowej 29

73.3. Nowotwory ściany klatki piersiowej  31

73.4. Chirurgia przepony  33

74. ROPNE SCHORZENIA KLATKI PIERSIOWEJ – Marek Marciniak 35

74.1. Definicja, podziały ropniaków opłucnej 35

74.2. Diagnostyka ropniaka opłucnej 35

74.3. Leczenie 35

CHIRURGIA ENDOKRYNOLOGICZNA 39

75. HISTORIA CHIRURGII ENDOKRYNOLOGICZNEJ NA ŚWIECIE I W POLSCE – Marcin Barczyński, Marek Dedecjus  39

76. CHIRURGIA TARCZYCY 43

76.1. Anatomia, embriologia chirurgiczna tarczycy i nerwów krtaniowych – Marek Dedecjus 43

76.2. Diagnostyka chorób tarczycy – Marek Dedecjus 45

76.3. Wskazania do leczenia chirurgicznego chorób tarczycy – Marcin Barczyński, Marek Dedecjus 50

76.4. Rodzaje i przebieg operacji tarczycy – Marcin Barczyński, Marek Dedecjus  51

76.5. Chirurgiczne leczenie nowotworów łagodnych i guzków tarczycy – Marek Dedecjus   65

76.6. Chirurgiczne leczenie chorób autoimmunizacyjnych tarczycy – Marek Dedecjus  66

76.7. Chirurgiczne leczenie nowotworów złośliwych tarczycy – Agnieszka Czarniecka, Marek Dedecjus   67

77. CHIRURGIA PRZYTARCZYC  77

77.1. Embriologia, anatomia i patologia przytarczyc – Jacek Gawrychowski 77

77.2. Pierwotna nadczynność przytarczyc i rak przytarczyc – diagnostyka i wskazania do leczenia operacyjnego – Witold Chudziński, Jacek Gawrychowski  79

77.3. Diagnostyka lokalizacyjna w pierwotnej nadczynności przytarczyc – Aleksander Konturek   82

77.4. Wtórna i trzeciorzędowa nadczynność przytarczyc – Witold Chudziński  84

77.5. Paratyroidektomia – współczesna taktyka postępowania i techniki operacyjne – Aleksander Konturek 87

77.6. Powikłania w chirurgii przytarczyc – Jacek Gawrychowski  90

78. CHIRURGIA NADNERCZY  93

78.1. Anatomia i embriologia chirurgiczna nadnerczy – Piotr Myśliwiec  93

78.2. Fizjologia chirurgiczna nadnerczy – Piotr Myśliwiec  94

78.3. Diagnostyka obrazowa nadnerczy – Andrzej Cichocki   94

78.4. Przebieg operacji i techniki stosowane w chirurgii nadnerczy – Piotr Myśliwiec 95

78.5. Powikłania w chirurgii nadnerczy – Piotr Myśliwiec   99

78.6. Leczenie chirurgiczne zaburzeń czynnościowych nadnerczy – Piotr Myśliwiec 100

78.7. Leczenie chirurgiczne nowotworów nadnerczy – Andrzej Cichocki   104

CHIRURGIA GŁOWY I SZYI   109

79. WYBRANE ASPEKTY OTORYNOLARYNGOCHIRURGII W CHIRURGII OGÓLNEJ  109

79.1. Otochirurgia – Henryk Skarżyński  109

79.2. Rynochirurgia – Piotr Henryk Skarżyński 121

79.3. Wybrane aspekty laryngochirurgii – Beata Miaśkiewicz 123

80. NOWOTWORY GŁOWY I SZYI – WYTYCZNE DLA WSPÓŁPRACY INTERDYSCYPLINARNEJ – Wojciech Golusiński, Patryk Niewinski 131

80.1. Epidemiologia 131

80.2. Gardło środkowe 132

80.3. Krtań   133

80.4. Jama ustna  135

80.5. Węzły chłonne 137

80.6. Tarczyca 137

81. CHIRURGIA SZCZĘKOWO-TWARZOWA W PRAKTYCE CHIRURGA OGÓLNEGO – Bartosz Mańkowski, Maciej Okła, Krzysztof Osmola 141

81.1. Obrażenia części twarzowej czaszki   141

81.2. Zwichnięcie stawu skroniowo-żuchwowego  145

81.3. Stany wymagające pilnej interwencji w chirurgii szczękowo-twarzowej 146

GINEKOLOGIA I POŁOŻNICTWO  151

82. CHIRURGIA W POŁOŻNICTWIE, ZABIEGI POŁOŻNICZE – Wojciech Michał Kwaśniewski  151

82.1. Nacięcie krocza 151

82.2. Cięcie cesarskie 152

82.3. Okołoporodowe wycięcie macicy  154

82.4. Krwawienia w ciąży   155

82.5. Krwawienie z dróg rodnych   156

82.6. Ostry brzuch w ciąży pozapołożniczy   156

83. WYBRANE ASPEKTY CHORÓB NARZĄDU PŁCIOWEGO U KOBIET – Rafał Tarkowski   161

83.1. Zespół bólowy miednicy mniejszej  161

83.2. Endometrioza   161

83.3. Stany naglące w ginekologii   165

83.4. Guz miednicy mniejszej – diagnostyka różnicowa  168

83.5. Markery nowotworowe stosowane w diagnostyce i leczeniu nowotworów narządu płciowego kobiet 170

84. LECZENIE CHIRURGICZNE NOWOTWORÓW ŻEŃSKICH NARZĄDÓW PŁCIOWYCH – Patrycja Ziober-Malinowska 173

84.1. Rak jajnika – konieczność chirurgii wielodyscyplinarnej 173

84.2. Nowotwory złośliwe trzonu macicy   176

84.3. Rak szyjki macicy  177

84.4. Rak sromu  179

84.5. Rak pochwy  180

UKŁAD MOCZOWY – UROLOGIA   185

85. ANATOMIA CHIRURGICZNA, DIAGNOSTYKA KLINICZNA I OBRAZOWA CHORÓB UKŁADU MOCZOWO-PŁCIOWEGO – Weronika Zahorska, Aleksander Antoniewicz, Artur A. Antoniewicz 185

85.1. Uwarunkowania anatomiczne narządów układu moczowo-płciowego (anatomia chirurgiczna) 185

85.2. Diagnostyka kliniczna chorób układu moczowo-płciowego  186

86. STANY NAGŁE W UROLOGII – WYBRANE ZAGADNIENIA UROLOGICZNE W PRAKTYCE OGÓLNOCHIRURGICZNEJ – Aleksander Antoniewicz, Weronika Zahorska, Artur A. Antoniewicz   191

86.1. Zatrzymanie moczu  191

86.2. Krwiomocz  195

86.3. Kolka nerkowa (kamica moczowa)  196

86.4. Ostra moszna   197

86.5. Zakażenie dróg moczowych, urosepsis   199

87. WYBRANE ZAGADNIENIA CHIRURGII UROLOGICZNEJ – Artur A. Antoniewicz, Weronika Zahorska, Aleksander Antoniewicz, Michał Małek 203

87.1. Chirurgia czopu nowotworowego raka nerki wrastającego do układu żylnego 203

87.2. Rekonstrukcja dróg moczowych z użyciem jelita po cystektomii radykalnej  204

87.3. Sztuczny zwieracz moczowy, protezy i implanty 209

87.4. Operacje nerkooszczędzające w guzach nerek   210

GRUCZOŁ PIERSIOWY 215

88. OBJAWY I DIAGNOSTYKA CHORÓB PIERSI. ŁAGODNE CHOROBY PIERSI – Janusz Piekarski, Arkadiusz Jeziorski  215

88.1. Objawy podmiotowe i przedmiotowe chorób piersi   215

88.2. Diagnostyka chorób piersi  219

88.3. Łagodne choroby piersi 221

89. RAK I INNE NOWOTWORY ZŁOŚLIWE PIERSI – Janusz Piekarski, Arkadiusz Jeziorski  227

89.1. Rak piersi 227

89.2. Specjalne postacie kliniczne raka i inne nowotwory złośliwe piersi  242

CZĘŚĆ VIII. WYBRANE DZIEDZINY CHIRURGII CHIRURGIA DZIECIĘCA  251

90. CHIRURGIA DZIECIĘCA – WYBRANE ZAGADNIENIA – Paweł Nachulewicz, Beata Rybojad, Czesław Cielecki   251

90.1. Organizacja chirurgii dziecięcej   251

90.2. Dziecko, młody pacjent wymagający leczenia operacyjnego   251

90.3. Kontakt z rodzicami i małym pacjentem 251

90.4. Przygotowanie dziecka do zabiegu chirurgicznego  252

90.5. Postępowanie i opieka pooperacyjna u dziecka 253

90.6. Przepuklina pachwinowa 253

90.7. Bóle brzucha i ostry brzuch u dzieci   254

90.8. Ostre zapalenie wyrostka robaczkowego u dzieci  256

90.9. Kamica żółciowa 257

90.10. Odma opłucnowa u dzieci  257

90.11. Schorzenia nowotworowe u dzieci wymagające interwencji chirurgicznej  261

90.12. Urazy u dzieci   265

90.13. Oparzenia 271

91. CHIRURGIA NOWORODKA I NIEMOWLĘCIA – Dariusz Patkowski, Mateusz Palczewski, Agata Dzielendziak   277

91.1. Rozpoznanie prenatalne, planowanie porodu, rozpoznanie wad wrodzonych, postępowanie przedoperacyjne   . 277

91.2. Dostępy i techniki operacyjne   280

91.3. Zarośnięcie przełyku i przetoka tchawiczo-przełykowa   282

91.4. Przepuklina przeponowa 285

91.5. Wrodzona niedrożność dwunastnicy   287

91.6. Wrodzone zarośnięcie jelita   288

91.7. Zarośnięcie jelita grubego  290

91.8. Zarośnięcie odbytu i odbytnicy   290

91.9. Wady powłok jamy brzusznej – wytrzewienie wrodzone i przepuklina pępowinowa   293

91.10. Ostry brzuch u noworodka i niemowlęcia  295

92. UROLOGIA DZIECIĘCA – Wojciech Apoznański, Marcin Polok   303

92.1. Ostra moszna   303

92.2. Nowotwory jądra u dzieci  305

92.3. Wnętrostwo   310

92.4. Wodniak jądra   312

92.5. Spodziectwo   312

92.6. Patologia napletka  313

92.7. Wodonercze  314

92.8. Nowotwory nerek  315

92.9. Kamica układu moczowego   317

92.10. Zastawki cewki tylnej   318

92.11. Wybrane schorzenia dolnych dróg moczowych wymagające leczenia zabiegowego   319

URAZY  331

93. MNOGIE OBRAŻENIA CIAŁA I OBRAŻENIA WIELONARZĄDOWE – Paweł Grala, Bartosz Mańkowski 331

93.1. Wprowadzenie i dane epidemiczne  331

93.2. Mianownictwo w chirurgii urazowej   331

93.3. Postępowanie z pacjentem z mnogimi obrażeniami ciała 332

93.4. Pourazowe schematy badania przedmiotowego i podmiotowego oraz badania obrazowe w chirurgii urazowej   333

93.5. Wstrząs urazowy – hipowolemiczny, zasady przetaczania płynów krwiopochodnych i krwiozastępczych, stosowanie leków wpływających na krzepnięcie, niestabilność hemodynamiczna, „śmiertelna triada” 337

93.6. Damage control 338

93.7. Skale ocen pacjenta po urazie wielonarządowym 339

94. OBRAŻENIA KLATKI PIERSIOWEJ – Paweł Grala, Bartosz Mańkowski 343

94.1. Wstęp   343

94.2. Badanie wstępne: „parszywa dwunastka”, „ukryta szóstka”   343

94.3. Zarys technik diagnostycznych 344

94.4. Rodzaje obrażeń i zarys metod leczenia 345

94.5. Natychmiastowa torakotomia urazowa 349

95. OBRAŻENIA JAMY BRZUSZNEJ – Paweł Grala, Bartosz Mańkowski   355

95.1. Wstęp   355

95.2. Urazy niepenetrujące i penetrujące  355

95.3. Zarys technik diagnostycznych: FAST, TK, laparoskopia diagnostyczna, diagnostyczne płukanie otrzewnej, RTG   357

95.4. Rola i metody monitorowania w leczeniu nieoperacyjnym  359

95.5. Laparotomia  360

95.6. Zarys metod zaopatrywania obrażeń poszczególnych narządów jamy brzusznej  362

96. URAZY UKŁADU KOSTNO-STAWOWEGO – Tomasz Bielecki, Rafał Sadło  367

96.1. Podstawy traumatologii narządu ruchu 367

96.2. Urazy kończyny górnej   374

96.3. Urazy kręgosłupa 383

96.4. Urazy kończyny dolnej oraz miednicy   390

96.5. Rehabilitacja w traumatologii   407

97. URAZY UKŁADU NERWOWEGO  411

97.1. Urazy układu nerwowego – mózgowie 411

97.1.1. Ogólne definicje, ocena pacjenta i wstępne postępowanie z pacjentem po urazie ośrodkowego układu nerwowego – Krzysztof Gil, Radosław Rola   411

97.1.2. Neuromonitoring pacjenta urazowego – Wojciech Dąbrowski, Radosław Rola 414

97.1.3. Urazy głowy – Jacek Osuchowski, Radosław Rola  416

97.2. Urazy układu nerwowego – kręgosłup, rdzeń kręgowy i nerwy obwodowe  424

97.2.1. Urazy kręgosłupa i rdzenia kręgowego – Krzysztof Kura, Radosław Rola  424

97.2.2. Urazy nerwów obwodowych – Radosław Rola 432

98. URAZY NARZĄDÓW UKŁADU MOCZOWO-PŁCIOWEGO – Aleksander Antoniewicz, Weronika Zahorska, Artur A. Antoniewicz   437

98.1. Urazy nerek  437

98.2. Urazy pęcherza moczowego (w tym jatrogenne) 439

98.3. Urazy cewki moczowej (urazy miednicy mniejszej)  439

98.4. Urazy jatrogenne moczowodów 445

98.5. Urazy zewnętrznych narządów płciowych  447

99. OBRAŻENIA I URAZY TERMICZNE – Marek Kawecki   451

99.1. Wstęp   451

99.2. Podział oparzeń ze względu na czynnik sprawczy urazu, epidemiologia  452

99.3. Kliniczna ocena chorego oparzonego   454

99.4. Klasyfikacja rany oparzeniowej   456

99.5. Taktyka postępowania diagnostyczno-terapeutycznego 457

99.6. Następstwa oparzeń  463

99.7. Rehabilitacja chorych oparzonych  464

99.8. Problem blizn po oparzeniu   464

99.9. Odmrożenia  465

CHIRURGIA PLASTYCZNA I REKONSTRUKCYJNA   469

100. PODSTAWOWE ZAGADNIENIA Z ZAKRESU CHIRURGII PLASTYCZNEJ – Bartłomiej Noszczyk 469

100.1. Podział chirurgii plastycznej   469

100.2. Planowanie leczenia   469

100.3. Gojenie ran  470

100.4. Przeszczepy  471

100.5. Płaty  474

101. REKONSTRUKCJE TWARZY I GŁOWY – Bartłomiej Noszczyk   481

101.1. Skóra owłosiona głowy 481

101.2. Nos  481

101.3. Powieki 482

101.4. Małżowiny uszne  482

101.5. Wargi   482

102. REKONSTRUKCJE PIERSI – Bartłomiej Noszczyk 483

102.1. Metody mastektomii   483

102.2. Radioterapia uzupełniająca  483

102.3. Rekonstrukcje w operacjach oszczędzających pierś – chirurgia onkoplastyczna 483

102.4. Rekonstrukcje po mastektomii   483

103. ODLEŻYNY – Bartłomiej Noszczyk  487

104. MIKROCHIRURGIA – Bartłomiej Noszczyk  489

104.1. Zagadnienia dodatkowe w mikrochirurgii  489

105. RAK PODSTAWNOKOMÓRKOWY I RAK KOLCZYSTOKOMÓRKOWY – Bartłomiej Noszczyk   491

106. ZESPOŁY UCISKOWE KOŃCZYNY GÓRNEJ I CHOROBA DUPUYTRENA – Bartłomiej Noszczyk 493

107. WADY TWARZOCZASZKI, CHIRURGIA ESTETYCZNA I POBARIATRYCZNA – Bartłomiej Noszczyk  495

107.1. Wady czaszki, twarzoczaszki i twarzy   495

107.2. Chirurgia estetyczna i pobariatryczna   496

TRANSPLANTOLOGIA  497

108. WPROWADZENIE I PODSTAWOWE MIANOWNICTWO – Roman Danielewicz 497

108.1. Wprowadzenie   497

108.2. Podstawowe mianownictwo   497

108.3. Zagadnienia etyczne, prawne i organizacyjne w przeszczepianiu narządów   498

109. PODSTAWY IMMUNOLOGII TRANSPLANTACYJNEJ – Piotr Przybyłowski  501

109.1. Antygeny zgodności tkankowej 501

109.2. Dobór dawcy i biorcy przeszczepu  501

109.3. Mechanizmy odrzucania przeszczepu   501

109.4. Wirtualna próba krzyżowa  502

110. POBIERANIE NARZĄDÓW OD OSÓB ZMARŁYCH – Maciej Kosieradzki 503

110.1. Autoryzacja pobrania (sprzeciw na pobranie, stwierdzanie śmierci mózgu, stwierdzanie śmierci w wyniku nieodwracalnego zatrzymania krążenia)  503

110.2. Przeciwwskazania do pobrania narządów  503

110.3. Kryteria kwalifikacji do pobrania poszczególnych narządów   503

110.4. Dawca o rozszerzonych kryteriach  504

110.5. Opieka nad zmarłym dawcą narządów   505

110.6. Pobranie wielonarządowe  505

110.7. Pobranie tkanek i ich zastosowania   507

111. POBRANIE NARZĄDÓW DO PRZESZCZEPIENIA OD DAWCÓW ŻYWYCH – Roman Danielewicz 509

111.1. Zasady autoryzacji pobrania od dawcy żywego 509

111.2. Kwalifikacja i przeciwwskazania do pobrania narządu 509

111.3. Pobranie od dawcy żywego (nerka, fragment wątroby) 510

111.4. Opieka nad żywym dawcą  510

112. USZKODZENIE REPERFUZYJNE I PRZECHOWYWANIE NARZĄDÓW PRZED PRZESZCZEPIENIEM – Maciej Kosieradzki   511

112.1. Uszkodzenie niedokrwienno-reperfuzyjne  511

113. PRZESZCZEPIENIE NEREK – Roman Danielewicz 513

114. PRZESZCZEPIANIE WĄTROBY – Maciej Kosieradzki   517

115. PRZESZCZEPIANIE TRZUSTKI – Maciej Kosieradzki   519

116. PRZESZCZEPIENIE SERCA – Piotr Przybyłowski 521

116.1. Wskazania do przeszczepienia serca   521

116.2. Techniki przeszczepiania serca 522

117. PRZESZCZEPIENIE PŁUC – Piotr Przybyłowski 525

117.1. Wskazania ogólne do przeszczepienia płuc  525

117.2. Wskazania i kryteria kwalifikacji do przeszczepienia płuc  525

117.3. Wybór rodzaju transplantacji w zależności od etiologii choroby płuc   526

118. PRZESZCZEPIENIE JELITA I PRZESZCZEPIENIA WIELONARZĄDOWE – Piotr Kaliciński 529

118.1. Chirurgiczne aspekty przeszczepienia jelita  529

118.2. Immunosupresja po przeszczepieniu jelita  530

118.3. Wyniki przeszczepiania jelita   531

119. ODRĘBNOŚCI PRZESZCZEPIANIA NARZĄDÓW JAMY BRZUSZNEJ U DZIECI – Piotr Kaliciński 533

119.1. Wskazania do przeszczepienia narządów u dzieci  533

119.2. Specyfika przeszczepiania poszczególnych narządów u dzieci   534

119.3. Nowotwory potransplantacyjne układu limfatycznego u dzieci 539

119.4. Jednoczesne przeszczepienie nerki i wątroby u dzieci 540

119.5. Wyniki przeszczepienia narządów u dzieci  541

120. LECZENIE IMMUNOSUPRESYJNE PO PRZESZCZEPIENIU NARZĄDU ALOGENNEGO – Piotr Przybyłowski   543

121. POWIKŁANIA U CHORYCH PO PRZESZCZEPIENIU NARZĄDÓW – ODRZUCANIE NARZĄDU, ZAKAŻENIA, NOWOTWORY – Piotr Przybyłowski   547

122. WYNIKI PRZESZCZEPIANIA NARZĄDÓW W POLSCE I REALIZACJA ZAPOTRZEBOWANIA NA LECZENIE PRZESZCZEPIENIEM NARZĄDU – Roman Danielewicz   549

SKOROWIDZ 553